Kanserli çocuklarda psikolojik sorunlar ile başetme yöntemleri

23 Aralık 2016 Cuma

Kanserli çocuklarda psikolojik sorunlar ile başetme yöntemleri

Değerli ebeveynler, Sizlerle buluşup, lösemiyle baş etmede, sosyal ve duygusal sorunlarınızla ilgili yardım ve rehberlik etme fırsatı bulmuş olduk. Derginin her sayısında, sizlerin dile getirdiği sorunlara çözüm önerileri bulmaya çalışarak belirli bir konunun işlenmesi planlanmıştır. Bu yazıda lösemi tanısı almanın, ebeveynler, aile üyeleri ve çocuğumuzun üzerinde ne gibi değişiklikler yapabileceği ve hangi değişikliklerin normal, hangilerinin uzmanlarca değerlendirilmesi ve müdahale edilmesi gerektiğini anlatmaya çalışacağız. Anne-baba olarak çocuğunuza ciddi bir rahatsızlığın tanısı konduğunda başta buna inanmakta zorlanabilirsiniz. Başka yerlerde, başka hekimlere sonuçları tekrarlatmak aklınızdan geçebilir. Nerede yanlış yaptığınızı düşünüp, kendinizi ya da eşinizi suçlayacak olaylar aklınıza gelebilir. İlk haftalarda uykularınız bozulabilir, iştahınız azabilir, düşünmek ve karar verme de zorlanabilirsiniz. İşinizle ilgili sorunlar yaşabilir, tanıdığınız insanlara açıklama yapmakta zorlanabilir, çocuklarınızın gelecekleri ile ilgili endişeleriniz artabilir. Hatta korkabilir, öfkelenebilir ve kendinizi çok üzgün, çaresiz hissedebilirsiniz. Bu dönemde, diğer çocuklarınız, yaşları ne olursa olsun onlara kardeşinin rahatsızlığı söylenmese bile, yolunda gitmeyen bir şeyler olduğunu anlayabilir ve sizin üzüntünüzü, korkunuzu kendileri de hissetmeye başlayabilirler. Aileden bir kişinin hastalığının tüm aileyi etkilediğini unutmayalım. Yukarıda bahsedilen tüm bu duygu ve davranışları, bir hafta -on gün süreyle yoğun olarak yaşayabilirsiniz. Ancak bu duyguların zaman içinde azalıyor olması gerekmektedir. Eğer bu azalma gerçekleşmiyorsa ya da çocuğunuza tanı konduğu ilk günlerde, davranışlarınız size yakın olanlarca çok aşırı olarak algılanıyorsa, kilonuzda ani değişiklikler olduysa, hemen hemen hiç uyuyamıyor, kimseyle konuşamıyor, zamanın nasıl geçtiğini anlamıyor ve günleri karıştırmaya başlıyorsanız da profesyonel bir yardıma ihtiyacınız olabilir. Çocuğumuz lösemi tanısı aldığında uzun ve zorlu bir tedavi süreci onu beklemektedir. Tedavinin zorlukları yanında çocuğunuzu en çok, klinikteki uzun yatışlar, ziyaretçi kısıtlaması, beslenme rejimleri, okula gidememek, arkadaşlarını görememek, oyun ve gezme gibi arkadaşlarıyla yaptığı faaliyetlere katılamamak, kendini diğer çocuklardan farklı ve kötü algılamak, hasta olduğu için utanmak gibi duygu ve düşünceler de zorlayacaktır. Bunun yanında tedavi boyunca küçük bir çocuk gibi davranabilir, ağlama ve öfke nöbetleri geçirebilir, tedavi olmak, hastaneye gelmek istemeyebilir, kardeşlerine öfke duyabilir, yemek yeme, yürüyüş yapma, diş fırçalama, ağız bakımı yapma gibi üzerine düşen görevlerden kaçınabilir. Çocuğunuzun, yatış anından itibaren, duygu ve davranışlarındaki olumsuzluklar düzenli psikolojik değerlendirme ve müdahalelerle kontrol altına alınmaya çalışılmaktadır. Kardeşlerde en az hasta çocuğunuz kadar tedavi süresinde zorlanabilecekleri unutulmamalıdır. Evde ki düzen değişmiş, anne kardeşle birlikte hastanede kalmaya başlamış, yemek, ödevler, temizlik işleri kendisine kalmıştır. Ona ne yapması gerektiğini söyleyecek yetişkinler yanlarında değildir ve yanlarındayken de üzgün ve dalgın gözükmektedirler. Genelde kardeşinin neden bu kadar uzun süreli yatışları olduğu ona anlatılmamakta ve oda hasta kardeşine çok ilgi gösterildiğinden şikâyetçi olmaktadır. Hem hastalıktan korkabilir hem de keşke bende hasta olsaydım diyebilir. Yaşından küçük davranışlar, öfke, endişe, az konuşma, sizlerden uzak durma ya da sürekli yanınızda durmak isteme gözlenebilir. Çocuk eğer okula gidiyorsa ders başarısında ya da ilgisinde düşüşler gözlenebilir. Bu şikâyetler, evdeki çocuğun yaşamını sürdürmesi için gerekli düzenlemeler ( örneğin; yemek, temizlik ve davranışlarının denetim sağlayacak, çocuğun bildiği ve güvendiğiniz bir yakınınızın yardım etmesinin sağlanması) yapılmasına rağmen azalma eğiliminde değilse profesyonel yardım istenmesi uygundur. Tüm bu olası sorun ve sıkıntılar önlenemese de azaltılabilmektedir. Sizlerinde yapabileceği çok şey bulunmaktadır. Lösemide çocuğa yaklaşım ve ebeveynlerin yapabilecekleri konusunun diğer sayıda anlatılması planlanmıştır, Sağlıcakla kalın..

LÖDER BULTEN

Yeniliklerimizden haberdar olun !